{"id":576,"date":"2016-11-07T08:55:55","date_gmt":"2016-11-07T07:55:55","guid":{"rendered":"http:\/\/solaris.lem.pl\/blog\/?p=576"},"modified":"2016-11-07T09:03:05","modified_gmt":"2016-11-07T08:03:05","slug":"wirtualna-rzeczywistosc","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/solaris.lem.pl\/blog\/wirtualna-rzeczywistosc\/","title":{"rendered":"Wirtualna rzeczywisto\u015b\u0107"},"content":{"rendered":"

Wirtualna rzeczywisto\u015b\u0107 zosta\u0142a przewidziana i dosy\u0107 precyzyjnie opisana przez Stanis\u0142awa Lema w wydanej w 1964 roku ksi\u0105\u017cce „Summa Technologiae”.<\/p>\n

<\/div>\n

Autor po\u015bwi\u0119ca wirtualnej rzeczywisto\u015bci ca\u0142y rozdzia\u0142, zatytu\u0142owany „Fantomologia”, gdzie zastanawia si\u0119 „jak stwarza\u0107 rzeczywisto\u015bci dla bytuj\u0105cych w nich istot rozumnych, w \u017caden spos\u00f3b nieodr\u00f3\u017cnialne od normalnej rzeczywisto\u015bci, ale podleg\u0142e odmiennym ni\u017c ona prawom”. Analizuje zar\u00f3wno aspekty praktyczne, jak i psychiczne implikacje wdro\u017cenia takiej technologii. Zaproponowa\u0142 dla niej termin „fantomatyka”, kt\u00f3ry definiuje jako „utworzenie po\u0142\u0105cze\u0144  d w u k i e r u n k o w y c h  mi\u0119dzy \u00bbsztuczn\u0105 rzeczywisto\u015bci\u0105\u00ab a jej odbiorc\u0105”. Nazwa ta zosta\u0142a w\u0142\u0105czona do s\u0142ownika j\u0119zyka polskiego, jednak nie przyj\u0119\u0142a si\u0119 na \u015bwiecie, przede wszystkim ze wzgl\u0119du na to, \u017ce „Summa” zosta\u0142a przet\u0142umaczona na angielski dopiero ponad p\u00f3\u0142 wieku p\u00f3\u017aniej.<\/p>\n

\"stanislaw<\/a>

„Summa Technologiae” Magnet Press, Czechy 1995<\/p><\/div>Co mo\u017ce prze\u017cywa\u0107 cz\u0142owiek pod\u0142\u0105czony do fantomatycznego generatora? Wszystko. Mo\u017ce wspina\u0107 si\u0119 na \u015bciany alpejskie, w\u0119drowa\u0107 bez skafandra i maski tlenowej po Ksi\u0119\u017cycu, zdobywa\u0107 na czele oddanej dru\u017cyny w dzwoni\u0105cej zbroi \u015bredniowieczne grody lub biegun p\u00f3\u0142nocny. Mo\u017ce by\u0107 s\u0142awiony przez t\u0142umy jako zwyci\u0119zca maratonu lub najwi\u0119kszy poeta wszystkich czas\u00f3w i z r\u0105k kr\u00f3la szwedzkiego przyjmowa\u0107 Nagrod\u0119 Nobla, kocha\u0107 z wzajemno\u015bci\u0105 Mme de Pompadour, pojedynkowa\u0107 si\u0119 z Jagonem, aby pom\u015bci\u0107 Otella, by\u0107 samemu zasztyletowanym przez siepaczy mafii. Mo\u017ce te\u017c czu\u0107, jak wyrastaj\u0105 mu olbrzymie orle skrzyd\u0142a, lata\u0107 albo zn\u00f3w sta\u0107 si\u0119 ryb\u0105 i p\u0119dzi\u0107 \u017cycie w\u015br\u00f3d raf koralowych; jako ogromny \u017car\u0142acz mkn\u0105\u0107 z otwart\u0105 paszcz\u0105 na stada ofiar, ba, porywa\u0107 k\u0105pi\u0105cych si\u0119 ludzi, zjada\u0107 ich ze smakiem i trawi\u0107 w spokojnym zak\u0105tku podwodnej swojej pieczary. Mo\u017ce by\u0107 dwumetrowej wysoko\u015bci Murzynem albo faraonem Amenhotepem, albo Attyl\u0105 lub, niejako na odwr\u00f3t, \u015bwi\u0119tym, mo\u017ce by\u0107 prorokiem wraz z gwarancj\u0105, \u017ce si\u0119 jego proroctwa spe\u0142ni\u0105 co do joty, mo\u017ce umrze\u0107, zmartwychwsta\u0107, i to wiele, wiele razy.<\/p>\n

Jak mo\u017cna zrealizowa\u0107 takie prze\u017cycia? Zapewne, ca\u0142kiem proste to nie jest. M\u00f3zg tego cz\u0142owieka winni\u015bmy pod\u0142\u0105czy\u0107 do maszyny, kt\u00f3ra posy\u0142a we\u0144 okre\u015blone zespo\u0142y bod\u017ac\u00f3w w\u0119chowych, wzrokowych, czuciowych itp. Dzi\u0119ki temu b\u0119dzie sta\u0142 na szczytach piramid lub le\u017ca\u0142 w obj\u0119ciach miss \u015bwiata roku 2500 albo ni\u00f3s\u0142 na ostrzu miecza \u015bmier\u0107 zakutym w stal wrogom. Zarazem bod\u017ace, jakie jego m\u00f3zg b\u0119dzie wytwarza\u0142, w odpowiedzi na wys\u0142ane impulsy, maszyna musi niezw\u0142ocznie, w u\u0142amku sekundy przesy\u0142a\u0107 do swych podsystem\u00f3w, w kt\u00f3rych dzi\u0119ki grze korekcyjnej sprz\u0119\u017ce\u0144 zwrotnych, jak r\u00f3wnie\u017c dzi\u0119ki organizowaniu strumieni bod\u017ac\u00f3w przez odpowiednio zaprojektowane uk\u0142ady samoorganizuj\u0105ce si\u0119 miss \u015bwiata b\u0119dzie odpowiada\u0142a na jego s\u0142owa i poca\u0142unki, \u0142odygi kwiat\u00f3w, kt\u00f3re ujmie w r\u0119k\u0119, b\u0119d\u0105 si\u0119 spr\u0119\u017cy\u015bcie ugina\u0142y, a z piersi wroga, kt\u00f3r\u0105 spodoba mu si\u0119 przebi\u0107, try\u015bnie krew. Prosz\u0119 wybaczy\u0107 ten melodramatyczny ton wyk\u0142adu, ale chcia\u0142bym, nie marnuj\u0105c zbyt wiele miejsca i czasu, przedstawi\u0107, na czym polega dzia\u0142anie fantomatyki jako \u201esztuki ze sprz\u0119\u017ceniem zwrotnym\u201d, kt\u00f3ra dawniejszego odbiorc\u0119 czyni aktywnym uczestnikiem, bohaterem, o\u015brodkiem zaprogramowanych wydarze\u0144. Chyba lepiej odwo\u0142a\u0107 si\u0119 do j\u0119zyka takich, nieco operowych nawet obraz\u00f3w, ani\u017celi u\u017cywa\u0107 j\u0119zyka wyra\u017ce\u0144 technicznych, co nie tylko uczyni\u0142oby powiedziane przyci\u0119\u017ckim, ale o tyle by\u0142oby p\u0142onne, \u017ce jak na razie ani maszyny fantomatycznej, ani program\u00f3w do niej nie ma.
\nStanis\u0142aw Lem „Summa Technologiae”<\/note><\/p><\/blockquote>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Wirtualna rzeczywisto\u015b\u0107 zosta\u0142a przewidziana i dosy\u0107 precyzyjnie opisana przez Stanis\u0142awa Lema w wydanej w 1964 roku ksi\u0105\u017cce „Summa Technologiae”. Autor po\u015bwi\u0119ca wirtualnej rzeczywisto\u015bci ca\u0142y rozdzia\u0142, zatytu\u0142owany „Fantomologia”, gdzie zastanawia si\u0119 „jak stwarza\u0107 rzeczywisto\u015bci dla bytuj\u0105cych w nich istot rozumnych, w … Czytaj dalej →<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[26],"tags":[91,89,90],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/solaris.lem.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/576"}],"collection":[{"href":"https:\/\/solaris.lem.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/solaris.lem.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/solaris.lem.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/solaris.lem.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=576"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/solaris.lem.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/576\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":584,"href":"https:\/\/solaris.lem.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/576\/revisions\/584"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/solaris.lem.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=576"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/solaris.lem.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=576"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/solaris.lem.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=576"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}