{"id":498,"date":"2016-09-21T15:28:04","date_gmt":"2016-09-21T13:28:04","guid":{"rendered":"http:\/\/solaris.lem.pl\/blog\/?p=498"},"modified":"2016-09-21T16:07:22","modified_gmt":"2016-09-21T14:07:22","slug":"fantastyczny-lem","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/solaris.lem.pl\/blog\/fantastyczny-lem\/","title":{"rendered":"&#8222;Fantastyczny Lem&#8221;"},"content":{"rendered":"<p>Trzecie wydanie bestsellerowej ksi\u0105\u017cki &#8222;Fantastyczny Lem. Antologia opowiada\u0144 wed\u0142ug czytelnik\u00f3w&#8221;. Zbi\u00f3r prezentuje pi\u0119tna\u015bcie najlepszych opowiada\u0144, wybranych w 2001 roku w rankingu internetowym przez fan\u00f3w tw\u00f3rczo\u015bci Stanis\u0142awa Lema. Na ostateczn\u0105 zawarto\u015b\u0107 tomu wp\u0142yw mia\u0142a r\u00f3wnie\u017c opinia samego autora oraz redaktora tomu i wybitnego lemologa, profesora Jerzego Jarz\u0119bskiego:<\/p>\n<blockquote><p><a href=\"http:\/\/solaris.lem.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2016\/09\/fantastyczny_lem_antologia_czytelnikow.jpg\"><img loading=\"lazy\" class=\"alignright size-medium wp-image-500\" src=\"http:\/\/solaris.lem.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2016\/09\/fantastyczny_lem_antologia_czytelnikow-211x300.jpg\" alt=\"fantastyczny_lem_antologia_czytelnikow\" width=\"211\" height=\"300\" srcset=\"https:\/\/solaris.lem.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2016\/09\/fantastyczny_lem_antologia_czytelnikow-211x300.jpg 211w, https:\/\/solaris.lem.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2016\/09\/fantastyczny_lem_antologia_czytelnikow-768x1092.jpg 768w, https:\/\/solaris.lem.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2016\/09\/fantastyczny_lem_antologia_czytelnikow-720x1024.jpg 720w, https:\/\/solaris.lem.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2016\/09\/fantastyczny_lem_antologia_czytelnikow-900x1280.jpg 900w, https:\/\/solaris.lem.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2016\/09\/fantastyczny_lem_antologia_czytelnikow.jpg 1200w\" sizes=\"(max-width: 211px) 100vw, 211px\" \/><\/a>G\u0142\u00f3wni &#8222;wygrani&#8221; tego nie ca\u0142kiem demokratycznego plebiscytu to przede wszystkim &#8222;Dzienniki gwiazdowe&#8221; i opowie\u015bci z cyklu wspomnie\u0144 Ijona Tichego (pi\u0119\u0107 opowiada\u0144) oraz &#8222;Doskona\u0142a pr\u00f3\u017cnia&#8221; i &#8222;Cyberiada&#8221; wraz z &#8222;Bajkami robot\u00f3w&#8221; (po cztery). \u0141atwo z tego wywnioskowa\u0107, \u017ce najwi\u0119kszym powodzeniem cieszy\u0142y si\u0119 tutaj opowie\u015bci na po\u0142y powa\u017cne, na po\u0142y \u017cartobliwe, \u017ceni\u0105ce groteskowy absurd z solenn\u0105 filozoficzn\u0105 refleksj\u0105. Trudno si\u0119 dziwi\u0107: Lema specjalno\u015bci\u0105 jest wszak przyrz\u0105dzanie takich w\u0142a\u015bnie dekokt\u00f3w, kt\u00f3rych smak jest osobliwie prze\u0142amany, nie\u0142atwy do rozpoznania. Wi\u0119c niby \u015bmieszne te historie \u2014 bo i jak\u017ce nie chichota\u0107 w trakcie lektury &#8222;Kongresu futurologicznego&#8221; czy &#8222;Tragedii pralniczej&#8221;, jak\u017ce nie bawi\u0107 si\u0119 &#8222;Elektryba\u0142tem Trurla&#8221; czy &#8222;Profesorem A. Do\u0144d\u0105&#8221;? Ale w tej samej chwili dostrze\u017cemy, \u017ce nasza \u015bwietna &#8222;pi\u0119tnastka&#8221; rozwa\u017ca mimochodem najwa\u017cniejsze pytania ludzko\u015bci: pytanie o istnienie i przymioty Boga (&#8222;Podr\u00f3\u017c dwudziesta pierwsza&#8221;, &#8222;Non serviam&#8221;), pytanie o determinizm i woln\u0105 wol\u0119 (&#8222;Maska&#8221;) i zwi\u0105zany z nim dylemat, czy \u017cyjemy w \u015bwiecie naturalnym, czy sztucznie na nasze potrzeby stworzonym (&#8222;Being Inc.&#8221;). Nast\u0119pnie id\u0105 pytania o przysz\u0142o\u015b\u0107 cywilizacji ludzkiej (&#8222;Kongres futurologiczny&#8221;, &#8222;Profesor A. Do\u0144da&#8221;), o szanse nad\u0105\u017cenia stanowionym prawem za \u017cywio\u0142owo\u015bci\u0105 ekonomicznych przemian (&#8222;Tragedia pralnicza&#8221;), wreszcie o niebezpiecze\u0144stwa, kt\u00f3re poci\u0105ga za sob\u0105 nieopanowane d\u0105\u017cenie do bogactw lub w\u0142adzy (&#8222;Trzej elektrycerze&#8221;, &#8222;Podr\u00f3\u017c trzynasta&#8221;, &#8222;Bajka o kr\u00f3lu Murdasie&#8221;). A przecie i inne wa\u017cne sprawy Lem w swoich opowie\u015bciach rozwa\u017ca: si\u0119ga do mrocznych i perwersyjnych zap\u0119tle\u0144 ludzkiego umys\u0142u i erotyki (&#8222;Sexplosion&#8221;, &#8222;Les Robinsonades&#8221;), do tajnik\u00f3w artystycznej kreacji (&#8222;Elektryba\u0142t Trurla&#8221;), szuka fantom\u00f3w dawno zmar\u0142ych os\u00f3b w mechanicznych odruchach, kt\u00f3re przyswoi\u0142 sobie nie\u015bwiadomy niczego stary robot (&#8222;Terminus&#8221;). Powa\u017cne? Jeszcze jak! Ale przecie \u2014 jak si\u0119 rzek\u0142o \u2014 zarazem groteskowe i \u015bmieszne, bo wszak mi\u0119dzy powag\u0105 a \u015bmieszno\u015bci\u0105 nie ma zasadniczego rozdzia\u0142u, a w tw\u00f3rczym my\u015bleniu pomaga ten sam rodzaj wszystko w lot chwytaj\u0105cej inteligencji i zdolno\u015bci kojarzenia, co w rozpoznawaniu komizmu. Jako\u015b to \u2014 mo\u017ce nie\u015bwiadomie \u2014 rozumiemy i st\u0105d wsp\u00f3lny \u2014 autora i czytelnik\u00f3w \u2014 wyb\u00f3r pi\u0119tnastu najlepszych opowie\u015bci jest jednocze\u015bnie wyborem tego stylu my\u015blenia i pisania, kt\u00f3ry zaciera granice mi\u0119dzy powag\u0105 a \u017cartem, nauk\u0105 i mitem, pieczo\u0142owicie skonstruowanym modelem rzeczywisto\u015bci i jej parodystycznym, szalonym odbiciem w sztuce i literaturze.<br \/>\n<note>Jerzy Jarz\u0119bski, pos\u0142owie &#8222;Top Fifteen&#8221;, w Stanis\u0142aw Lem &#8222;Fantastyczny Lem&#8221;, Wydawnictwo Literackie, Krak\u00f3w 2016, str. 497-498<\/note><\/p><\/blockquote>\n<p><!--more--><\/p>\n<p>Spis tre\u015bci:<\/p>\n<ul>\n<li>Simon Merril: \u201eSexplosion&#8221;<\/li>\n<li>Trzej elektrycerze<\/li>\n<li>Alistar Waynewright: \u201eBeing Inc.&#8221;<\/li>\n<li>Podr\u00f3\u017c dwudziesta pierwsza<\/li>\n<li>Kongres futurologiczny. Ze wspomnie\u0144 Ijona Tichego<\/li>\n<li>Tragedia pralnicza<\/li>\n<li>Profesor A. Do\u0144da. Ze wspomnie\u0144 Ijona Tichego<\/li>\n<li>Bajka o kr\u00f3lu Murdasie<\/li>\n<li>Wyprawa pierwsza A, czyli Elektryba\u0142t Trurla<\/li>\n<li>Arthur Dobb: \u201eNon serviam&#8221;<\/li>\n<li>Jak Erg Samowzbudnik bladawca pokona\u0142<\/li>\n<li>Marcel Coscat: \u201eLes Robinsonades&#8221;<\/li>\n<li>Podr\u00f3\u017c trzynasta<\/li>\n<li>Maska<\/li>\n<li>Terminus<\/li>\n<li>Pos\u0142owie \u2014 Jerzy Jarz\u0119bski: Top Fifteen<\/li>\n<\/ul>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Trzecie wydanie bestsellerowej ksi\u0105\u017cki &#8222;Fantastyczny Lem. Antologia opowiada\u0144 wed\u0142ug czytelnik\u00f3w&#8221;. Zbi\u00f3r prezentuje pi\u0119tna\u015bcie najlepszych opowiada\u0144, wybranych w 2001 roku w rankingu internetowym przez fan\u00f3w tw\u00f3rczo\u015bci Stanis\u0142awa Lema. Na ostateczn\u0105 zawarto\u015b\u0107 tomu wp\u0142yw mia\u0142a r\u00f3wnie\u017c opinia samego autora oraz redaktora tomu &hellip; <a href=\"https:\/\/solaris.lem.pl\/blog\/fantastyczny-lem\/\">Czytaj dalej <span class=\"meta-nav\">&rarr;<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[2],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/solaris.lem.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/498"}],"collection":[{"href":"https:\/\/solaris.lem.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/solaris.lem.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/solaris.lem.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/solaris.lem.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=498"}],"version-history":[{"count":8,"href":"https:\/\/solaris.lem.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/498\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":507,"href":"https:\/\/solaris.lem.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/498\/revisions\/507"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/solaris.lem.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=498"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/solaris.lem.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=498"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/solaris.lem.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=498"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}